بورسیه های تحصیلی ترکیه یکی از دستاوردهای سرمایهگذاریهای مهم و قابلتوجه دولت ترکیه در نظام آکادمیک و سیستم آموزش عالی این کشور است. یکی از مهمترین مزایای استفاده از بورسیه تحصیلی ترکیه فراهم نمودن امکان تحصیل رایگان در دانشگاههای این کشور است که موجب شده تا تعداد دانشجویان بینالمللی در مراکز آموزشی ترکیه رشد قابلتوجهی داشته باشد.
همچنین تجهیزات آموزشی مدرن، اعتبار بالای مدرک دانشگاهی پس از فارغالتحصیلی و مقرونبهصرفه بودن تحصیل در دانشگاههای ترکیه در مقایسه با کشورهای اروپایی، آمریکا و کانادا برخی از مهمترین دلایلی هستند که بسیاری از دانشجویان ایرانی به دنبال آگاهی از لیست رشتهها، هزینه و بهطورکلی مزایای بورسیه تحصیلی ترکیه هستند. برای آشنایی بیشتر با شرایط اخذ بورسیه تحصیلی ترکیه تا انتهای این مقاله از ویرا کالج همراه ما باشید.
بورسیه های تحصیلی ترکیه ۲۰۲۵
بورسیه های تحصیلی ترکیه یک برنامه بینالمللی هستند که از طرف دولت ترکیه اهدا میشوند. بورسیههای اهدایی در این برنامه، برای دانشآموزان و دانشجویان مقاطع لیسانس، فوقلیسانس و دکتری برای دوره تحصیلات تکمیلی است. هدف این بورسیهها ارتقا فهم متقابل با کشورهای دیگر و همکاری در دانش جهانی با رویکرد مردممحوری است. علاقهمندان به دریافت این بورسیهها میبایست از شرایط اخذ بورسیه تحصیلی ترکیه و واجد شرایط بودن خود، اطمینان حاصل کنند. همچنین مطمئن باشند که تمامی مدارک کامل شده خود را برای ثبت درخواست بورسیه ترکیه دارند.
کشور ترکیه هر ساله این بورسیهها را در سه مقطع کارشناسی، کارشناسیارشد و دکتری و دورههای تحقیقاتی به تمام کشورها به جز اتباع ترکیه اهدا میکند. توجه داشته باشید که برای درخواستهای برنامه مقطع لیسانس، کسب ۷۰ درصد امتیاز لازم است. همچنین برای درخواست برنامه مقطع فوق لیسانس و دکتری، کسب ۷۵ درصد امتیاز اجباری است. علاوه بر این، برنامههای کالجهای پزشکی نیازمند کسب ۹۰ درصد امتیاز است. نکته مهم این است که این امتیاز بندی به افراد اعلام نمیشود و توسط خود کمیته داوری ترکیه بورسلاری محاسبه میشود. اگر فرد درخواست کننده شهروند ترکیه باشد یا قبلا شهروند آن بوده باشد، نمیتواند برای این برنامه اقدام نماید. دانشجویان انتخاب شده باید مدارکشان را هر زمان خواسته شد نشان دهند.
انواع بورسیه های تحصیلی ترکیه
بورسیه های تحصیلی ترکیه در یک تقسیمبندی به دو بخش فول فاند و درصدی تقسیم میشوند که در ادامه به توضیح بیشتر هر یک از این دو مورد پرداخته شده است.
بورسیه تحصیلی فول فاند ترکیه: این بورسیه توسط دولت ترکیه برای دانشجویان بینالمللی کارشناسی، کارشناسیارشد و دکتری ارائه میگردد. این برنامه در سال ۲۰۱۲ راهاندازی شد و از آن زمان تاکنون به بیش از ۱۵۰۰۰ دانشجو از سراسر جهان اعطا شده است. لازم است بدانید که زمان ثبت نام بورسیه تحصیلی فول فاند ترکیه معمولاً از اواخر دیماه آغاز میشود و تا اوایل اسفندماه ادامه دارد. شرایط اخذ بورسیه تحصیلی ترکیه بهصورت فول فاند و تاریخ دقیق ثبت نام آن هر ساله توسط هیئتامنای بورسیه های تحصیلی ترکیه اعلام میشود.
بورسیه تحصیلی درصدی ترکیه: بورسیه های تحصیلی ترکیه بهصورت درصدی مانند بورسیههای فول فاند جامع نیستند. در واقع این بورسیه نوعی کمکهزینه است که شامل درصدی از هزینههای تحصیل شده و به دانشجویان بینالمللی جهت تحصیل در دانشگاههای ترکیه اعطا میشود. شایانذکر است که این بورسیه به دانشجویانی تعلق میگیرد که گواهی قبولی در آزمون یوس متمرکز (TR-YOS) یا SAT را دریافت کردهاند، یا قصد دارند بدون آزمون در دانشگاه به تحصیل بپردازند.
انواع بورسیه های دانشگاه های ترکیه
بهطورکلی میتوان گفت که تنوع بورسیه های تحصیلی ترکیه بسیار بالا است؛ اما در مورد دانشگاههای دولتی و خصوصی متفاوت است و به همین دلیل قرار است پرطرفدارترین این بورسیهها را مورد بررسی قرار دهیم. برخی از بورسیههای دانشگاههای ترکیه عبارتاند از:
- بورسیه خواهر – برادری
- بورسیه موفقیت تحصیلی
- بورسیه ورودی دانشگاه
- بورسیه سازمانی
- بورسیه ویژه محرومیت
- بورسیه تحصیلی ویژه حبس
- بورسیه ورزشی
- بورسیه هنر، دین و فرهنگ
- بورسیه تحصیلی آی بی
- بورسیه تحصیلی پرسنل
- بورسیه فارغالتحصیلی
- بورسیه تحصیلی دانشجویان خارجی
- بورسیه دانشجویان معلول
- بورسیه شایستگی علمی
- بورسیه OSYM
- بورسیه ترکیه بورسلاری
- بورسیه توبیاک
- بورسیه انتخاب
در ادامه به توضیح چند مورد از مهمترین این نوع بورسیه های تحصیلی ترکیه پرداخته شده است.
۱. ترکیه بورسلاری (Türkiye Bursları)
ترکیه بورسلاری، نام عمومی و رسمی برنامه بورسهای تحصیلی دولتی ترکیه است. این نوع بورسیه توسط ریاستجمهوری ترکیه و باهدف جذب دانشجویان برجسته از سراسر جهان راهاندازی شده است. این برنامه یکی از جامعترین و سخاوتمندانهترین بورسیههای تحصیلی در سطح جهان به شمار میرود؛ چرا که تقریباً تمام هزینههای تحصیل، اقامت، بیمه درمانی و حتی بلیط هواپیما را پوشش میدهد.
هدف اصلی این بورسیه، ایجاد یک شبکه فارغالتحصیلان بینالمللی از سراسر جهان است که با فرهنگ و ارزشهای ترکیه آشنا شدهاند. این برنامه هر ساله هزاران دانشجو را در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا و حتی رشتههای پژوهشی و زبان ترکی پذیرش میکند. به همین دلیل، یکی از جذابترین گزینهها برای دانشجویان بینالمللی است که به دنبال تحصیل با کیفیت و با حمایت مالی کامل هستند. توجه داشته باشید که بخش مصاحبه ترکیه بورسلاری شامل موارد زیر میشود:
- معارفه
- بررسی و ارزیابی مدارک داوطلب
- هدف داوطلب
- بررسی و ارزیابی سطح علمی
- پرسشوپاسخ اعضای انجمن
محدودیتهای سنی این نوع از بورسیه های تحصیلی ترکیه شامل موارد بیان شده در زیر است:
- سن زیر ۲۱ سال برای کارشناسی
- سن زیر ۳۰ سال برای کارشناسی ارشد
- سن زیر ۳۵ سال برای دکتری
- سن زیر ۵۰ سال برای پژوهشهای تحقیقاتی
همچنین شرایط معدل برای بورسیه بورسلاری ترکیه به ترتیب بیان شده در زیر است:
- معدل بالای ۱۴ برای رشتههای مهندسی و بالای ۱۶ سال برای رشتههای هنری
- معدل بالای ۱۵ برای ارشد و دکتری
- معدل بالای ۱۸ برای رشتههای پزشکی
۲. بورسیه توبیاک
یکی از محبوبترین بورسیه های تحصیلی ترکیه بورسیه توبیاک است که در واقع یکی از قدیمیترین بورسیههای این کشور محسوب میشود. این نوع بورسیه وظیفه ساپورت کردن مؤسساتی که با تحقیق و توسعه ارتباط دارند را برعهده دارد. همچنین بودجه پروژههای تحقیقاتی دانشگاهها و سازمانهای مختلف دولتی و خصوصی را تأمین میکند. در واقع توبیاک بورسیهای پروژه محور است و در دانشگاههای مختلفی که کار پژوهشی انجام میدهند به دانشجویان ارائه میشود. این بورسیه اغلب در رشتههای بیان شده در زیر ارائه میگردد:
- علوم کشاورزی
- علوم طبیعی
- علومانسانی و اجتماعی
- علوم پزشکی
- مهندسی و فناوری
از جمله شرایط اخذ بورسیه تحصیلی ترکیه توبیاک این است که متقاضی دانشجوی بینالمللی و دارای مدرک زبان معتبر باشد. سن دانشجوی متقاضی باید ۳۵ سال به پایین باشد. همچنین داشتن دعوتنامه الزامی است. از جمله مدارک موردنیاز برای بورسیه توبیاک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- رزومه تحصیلی
- فرم درخواست
- مدارک تحصیلی در مقاطع قبلی
- توصیهنامه از سازمان مورد نظر
- نامه پذیرش از دانشگاهی که اپلای کردید
- کپی شناسنامه و پاسپورت
- داشتن مدارک معتبر مختلف همچون مدرکهای زبان، GRE و GMAT
لازم است بدانید که بورسیه تحصیلی توبیاک شامل کمکهزینه تحصیلی، کمکهزینه بیمه درمانی خصوصی و کمکهزینه سفر میشود.
۳. بورسیه های تحصیلی ترکیه؛ بورسیه اراسموس
بورسیه اراسموس یکی از بورسیه های تحصیلی ترکیه است که مربوط به زمانی است که دانشگاه تحصیلی شما در ترکیه شرایطی را برای شما فراهم میکند که بتوانید در بهترین دانشگاههای جهان تحصیل کنید. این بازه زمانی که معمولاً بین یک الی دو ترم (یک سال تحصیلی) است دانشگاه اصلی به شما کمکهزینهای در حدود ۳۰۰ یورو پرداخت میکند تا با خیال راحت به تحصیل خود بپردازید.
۴. بورسیه خواهر- برادری
یکی دیگر از بورسیه های تحصیلی ترکیه که بسیار معروف است بورسیه خواهر – برادری است که مورداستفاده خیلی از افراد قرار میگیرد. ازجمله مهمترین شرایط اخذ بورسیه تحصیلی ترکیه خواهر – برادری این است که یکی از این دو قبلاً بورسیه شده باشند. در واقع اگر یکی از این دو نفر قبلاً بورسیه شده باشند به نفر بعدی ۵ درصد بورسیه تعلق میگیرد؛ اما اگر تازه بخواهند ثبت نام کنند و هیچ یک زودتر از دیگری ثبت نام نکرده باشند به هر دو ۱۰ درصد تخفیف تعلق میگیرد.
۵. بورسیه موفقیت، معلولیت و ورزشی
بورسیه معلولیت از دیگر بورسیه های تحصیلی ترکیه است که به افراد کمتوان که میزان معلولیتشان بالای ۶۰ درصد است تعلق میگیرد. همچنین بورسیه موفقیت مربوط به زمانی است که فرد دارای معدل بالا در آزمونهای ورودی و نمره بالایی باشد. بورسیه ورزشی نیز برای افرادی است که در سطح ورزشی دارای افتخار و موفقیتهای مخصوص به خودشان هستند.
بورسیه دولتی ترکیه
بورسیه دولتی ترکیه که همان برنامه ترکیه بورسلاری است، یک برنامه فول فاند (Full-Funded) است که توسط دولت ترکیه تأمین مالی میشود. این بورسیه نهتنها شهریه دانشگاه را به طور کامل پوشش میدهد، بلکه شامل کمکهزینه ماهانه برای دانشجویان، هزینه خوابگاه (در اکثر موارد)، بیمه درمانی جامع، یک سال دوره رایگان آموزش زبان ترکی (که برای تحصیل در دانشگاههای ترکی زبان ضروری است و فرصتی عالی برای یادگیری یکزبان جدید است)، و حتی بلیط هواپیمایی رفتوبرگشت به ترکیه (برای اولینبار و پس از اتمام تحصیل) میشود.
این سطح از حمایت مالی، تحصیل در ترکیه را برای بسیاری از دانشجویان بینالمللی به یک گزینه بسیار جذاب تبدیل کرده است. در حقیقت هدف دولت ترکیه از ارائه این بورسیه، جذب استعدادهای برتر و ایجاد روابط فرهنگی و علمی قوی با کشورهای دیگر است.
بورسیه پزشکی ترکیه
بورسیه پزشکی ترکیه زیرمجموعهای از برنامه کلی ترکیه بورسلاری است که به طور خاص به دانشجویان علاقهمند به تحصیل در رشتههای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی در دانشگاههای ترکیه اختصاص دارد. رقابت برای قبولی در بورسیه پزشکی ترکیه بسیار بالا است؛ زیرا این رشتهها در سراسر جهان متقاضیان زیادی دارند. متقاضیان باید دارای سوابق تحصیلی بسیار قوی در دروس علومتجربی (شیمی، فیزیک، زیستشناسی) و معدل بالا باشند.
در برخی موارد، ممکن است نیاز به شرکت در آزمونهای ورودی خاص یا ارائه نمرات آزمونهای استاندارد بینالمللی (مانند SAT) نیز باشد، هرچند که خود بورسیه ترکیه معمولاً نیازی به آزمون ورودی دانشگاه ندارد و پذیرش بر اساس بررسی مدارک و مصاحبه است. تحصیل پزشکی در ترکیه عموماً به زبان ترکی است و دانشجویان پذیرفته شده ملزم به گذراندن دوره یکساله زبان ترکی قبل از ورود به دانشگاه هستند. این بورسیه فرصتی بینظیر برای افرادی است که رویای تحصیل در یکی از بهترین سیستمهای آموزشی پزشکی منطقه را با حمایت مالی کامل در سر میپرورانند.
شانس قبولی در بورسیه ترکیه
اصولاً شانس قبولی در بورسیه ترکیه به عوامل متعددی بستگی دارد که شامل رزومه تحصیلی قوی، معدل بالا، نمرات آزمونهای بینالمللی (مانند GRE, GMAT, SAT در صورت نیاز)، مقالات علمی، فعالیتهای فوقبرنامه و از همه مهمتر، انگیزهنامه (Motivation Letter) و توصیهنامه (Recommendation Letter) محکم و متقاعدکننده است.
لازم به ذکر است که این بورسیه بسیار رقابتی است و هر ساله صدها هزار درخواست از سراسر جهان دریافت میکند. متقاضیانی که در رشتههای مورد نیاز ترکیه یا رشتههای دارای اولویت اقدام میکنند، شانس بیشتری دارند. علاوه بر این، ارائه یک پروژه تحقیقاتی قوی برای مقاطع ارشد و دکترا و همچنین تسلط نسبی به زبان ترکی (هرچند دورههای زبان ترکی بهصورت رایگان ارائه میشود) میتواند امتیاز مثبتی تلقی شود.
در مجموع، هرچه رزومه شما کاملتر و برجستهتر باشد و بتوانید بهخوبی اهداف و انگیزههای خود را برای تحصیل در ترکیه بیان کنید، شانس قبولیتان افزایش مییابد.
دانشگاههایی که شامل بورسیه های تحصیلی ترکیه میشوند
همانطور که میدانید بهمنظور کاهش هزینههای تحصیلی، دولت ترکیه از دانشجویان حمایت کرده و شرایطی را ایجاد میکند تا بتوانند با دریافت کمکهزینه، در دانشگاه های برتر ترکیه به فراگیری علم بپردازند. درصورتیکه معیارهای لازم و شرایط اخذ بورسیه تحصیلی ترکیه را داشته باشید و در گروه دانشجویان کوشا قرار بگیرید، امکان استفاده از حمایت و بورسیه ترکیه را خواهید داشت. تفاوتی ندارد که دانشجوی کارشناسی، کارشناسیارشد یا دکتری باشید، در هر مقطعی میتوانید از این بورسیهها استفاده کنید.
لازم به ذکر است که میزان بورسیه تحصیلی ترکیه برای ایرانیان به مقطع تحصیلی، نمره و دانشگاهی که دانشجو در آن تحصیل میکند بستگی دارد و هزینه تحصیل برای برخی کاملاً رایگان و برای برخی دیگر تا ۵۰ درصد کاهش مییابد. به طور کلی متقاضیان باید دارای معدل بالا، مدرک زبان معتبر و سابقه تحصیلی و پژوهشی قابل قبول باشند. در ادامه به برخی از دانشگاه های دولتی ترکیه که شامل بورسیه می شوند، اشاره شده است.
- دانشگاه دوکوز ایلول
- دانشگاه آنکارا
- دانشگاه قاضی
- دانشگاه ۱۹ مایس
- دانشگاه حاجت تپه
- دانشگاه آکدنیز
- دانشگاه استانبول
- دانشگاه کوچالی
- دانشگاه آتاتورک
- دانشگاه مارمارا
- دانشگاه کارابوک
- دانشگاه سلوچ
- دانشگاه اژه
- دانشگاه مرسین
ثبت نام بورسیه ترکیه
فرآیند ثبت نام بورسیه ترکیه بهصورت آنلاین و از طریق وبسایت رسمی ترکیه بورسلاری (www.turkiyeburslari.gov.tr) انجام میشود. معمولاً زمان ثبت نام از اواخر دیماه تا اواخر بهمنماه (ژانویه تا فوریه) هر سال است؛ اما حتماً باید تاریخهای دقیق را از وبسایت رسمی بررسی کنید. متقاضیان دارای شرایط باید یک حساب کاربری ایجاد کرده و سپس فرم درخواست را بهدقت پر کنند. این فرم شامل اطلاعات شخصی، تحصیلی، سوابق شغلی (در صورت وجود)، زبانهای خارجی و همچنین بخشهای مربوط به انگیزهنامه و توصیهنامهها است.
بارگذاری تمام مدارک مورد نیاز از جمله ریزنمرات، مدارک تحصیلی، پاسپورت یا کارت شناسایی، عکس پرسنلی و سایر مدارک حمایتی بهصورت اسکن شده و باکیفیت بالا الزامی است. پس از تکمیل و ارسال فرم، متقاضیان منتخب برای مرحله مصاحبه دعوت میشوند که معمولاً بهصورت آنلاین یا حضوری در سفارتخانهها و کنسولگریهای ترکیه در کشورهای مختلف برگزار میگردد.
مدارک موردنیاز برای بورسیه های دانشگاه های ترکیه
بهطورکلی جهت اپلای برای بورسیه های تحصیلی ترکیه در سال ۲۰۲۵، داوطلبان باید مجموعهای از مدارک از جمله مدرک شناسایی یا گذرنامه معتبر، عکس، نتایج آزمون ملی، دیپلم یا گواهی فارغالتحصیلی موقت و… را از طریق سیستم اپلیکیشن بورسیههای ترکیه آپلود کنند. در ادامه به مدارک مورد نیاز برای بورسیه های تحصیلی ترکیه در هر مقطع و رشته به صورت جداگانه اشاره شده است.
۱. مدارک مورد نیاز برای بورسیه در رشته پزشکی
یکی از رشته های تاپ برای تحصیل در ترکیه رشته پزشکی است. شرایط اخذ بورسیه تحصیلی ترکیه در رشته پزشکی به این صورت است که شما از روز اول نباید انتظار بورسیه شدن داشته باشید. بعد از دو ترم که معدلهای شما بررسی شد درصورتیکه نمره بالای کلاس بوده باشید بورسیه های تحصیلی ترکیه در این رشته به شما تعلق میگیرد؛ البته باید گفت که این مورد تنها مربوط به دانشگاههای دولتی این کشور است و در مورد دانشگاههای خصوصی صدق نمیکند.
بهعبارتدیگر در دانشگاههای خصوصی این کشور نیاز نیست اول در دانشگاه حضور پیدا کنید و بعد بورسیه را دریافت کنید. بهطورکلی این بورسیه از بورسیه های ترکیه که بیشتر به بورسیه ابنسینا معروف است مدارکی نیاز دارد که در ادامه به آنها اشاره شده است:
- دریافت اولین مدرک کارشناسی متقاضی در ۵ سال اخیر
- متقاضی باید دارای سن کمتر از ۳۰ سال باشد.
- در آزمون TR YOS و یا SAT و یا ACT نمره قابلقبولی کسب کرده باشد.
- ارائه مدرک دیپلم بالای ۱۸
- مدارک معتبر زبان انگلیسی همچون تافل و یا آیلتس و مدرک معتبر زبان ترکی یا تومر (TOMER)
۲. مدارک مورد نیاز برای بورسیه در رشته دندانپزشکی
در مورد رشته دندانپزشکی نیز شما باید مدارک گفته شده در قسمت بالا را به همراه داشته باشید و در آزمونها شرکت نمایید. همچنین باید مدارک معتبر زبان را هم داشته باشد؛ ولی نکته مهمی که مختص به رشته دندانپزشکی در دانشگاه های دولتی ترکیه این است که شما باید دارای یک معیار سنی باشید. بهعبارتدیگر برای دریافت بورسیه های تحصیلی ترکیه در رشته دندانپزشکی باید دارای شرایط سنی بیان شده در زیر باشید تا واجد شرایط اخذ بورسیه تحصیلی ترکیه شناخته شوید:
- برای لیسانس ۲۱ سال به پایین
- برای فوقلیسانس ۳۰ سال به پایین
- برای دکتری ۲۵ سال به پایین
۳. مدارک مورد نیاز برای بورسیه در مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری
مدارک لازم برای دریافت بورسیه های تحصیلی ترکیه در مقطع کارشناسی شامل موارد بیان شده در زیر است:
- دیپلم و ریزنمرات (ترجمه شده به ترکی)
- معدل بالای ۱۵
- مدرک زبان ترکی تومر (TOMER)
مدارک موردنیاز برای بورسیه در مقطع کارشناسیارشد:
- دیپلم
- مدرک فارغالتحصیلی مقطع کارشناسی
- معدل بالای ۱۵
- مدارک معتبر زبان ترکی و انگلیسی
- شرط سنی لازم برای دانشگاههای دولتی
مدارک موردنیاز برای بورسیه در مقطع دکتری:
- دیپلم
- مدرک فارغالتحصیلی کارشناسی و کارشناسیارشد
- مدارک معتبر زبان ترکی و انگلیسی
- معدل بالای ۱۸
- ارائه ۳ الی ۴ مقاله ISI
- تأییدیه استاد راهنما از دانشگاه تحصیلی خود
جمعبندی
در این مطلب از ویرا کالج سعی شد به پرطرفدارترین بورسیه های تحصیلی ترکیه اشاره شود و شرایط اخذ بورسیه تحصیلی ترکیه مورد بررسی قرار گیرد. در واقع تمام نکات ریز و درشتی که باعث میشود بورسیهها با هم اختلافاتی داشته باشند بهوضوح توضیح داده شد. همانطور که در مطلب خواندید برای گرفتن بورسیههای دانشگاههای دولتی بهمراتب کار سختتری را در پیش خواهید داشت؛ اما در بورسیههای دانشگاههای خصوصی نیاز نیست نگران معدل و شرط سن و یا حتی کامل نبودن مدارک تحصیلی خود باشید.
درصورتیکه علاقهمند به تحصیل در این کشور هستید میتوانید برای بهرهمندی از مزایای استفاده از بورسیه تحصیلی ترکیه از طریق درخواست مشاوره با کارشناسان ما در مؤسسه ویرا کالج در ارتباط باشید. همکاران ما در این مجموعه تمام تلاش خود را به کار خواهند گرفت که شما را در این زمینه به بهترین نحو راهنمایی کنند.
